Jak wyglądają składowe CRI lamp AQForm

Jak wyglądają składowe CRI lamp AQForm

W ostatnim czasie opublikowałem kilka artykułów poświęconych współczynnikowi oddawania barw CRI, np. CRI do CRI nierówne, czyli czym jest R9 i jakie są inne składowe CRI. Powód jest prosty - nasi klienci oraz czytelnicy bloga są coraz lepiej zorientowani w temacie oświetlenia i coraz częściej szukają odpowiedzi wykraczających poza podstawowe informacje. Sam napis „CRI90” na karcie produktu przestaje być wystarczający.

Tym bardziej, że obecnie coraz więcej producentów deklaruje współczynnik CRI90, mimo że ceny ich opraw potrafią różnić się nawet kilkukrotnie. Dobrym przykładem są lampy marki AQForm z segmentu premium oraz znacznie tańsze modele - lampy Nowodvorski. W obu przypadkach producent podaje CRI90, a mimo to trudno uwierzyć, że jakość światła jest identyczna.

W jednym z poprzednich artykułów porównywaliśmy już energooszczędność drogich i tanich lamp, sprawdzając po jakim czasie wyższa cena zakupu zwraca się dzięki niższemu zużyciu energii. Tym razem przyjrzymy się innemu zagadnieniu. Zamiast patrzeć wyłącznie na końcową wartość CRI, zajrzymy głębiej i przeanalizujemy wszystkie składowe tego parametru.

Ponieważ na co dzień specjalizujemy się głównie w szynoprzewodach, pod lupę weźmiemy reflektor AQForm Set Tru 16374-M930-D9-00-12 z szynoprzewodów magnetycznych, z systemu Multitrack. Sprawdzimy wartości wszystkich współczynników oznaczonych symbolem „R” i zobaczymy, co naprawdę mówią o jakości emitowanego światła oraz czy z samych danych technicznych można wyciągnąć ciekawe wnioski.

Przypomnienie, co to jest CRI

Zanim jednak przejdziemy do analizy poszczególnych parametrów, warto krótko przypomnieć, czym właściwie jest współczynnik CRI.

Najprościej mówiąc, CRI pokazuje, jak wiernie lampa oddaje kolory oświetlanych przedmiotów. Wyobraź sobie, że masz czerwone jabłko. W świetle słonecznym wygląda ono naturalnie i intensywnie czerwono. Jeżeli jednak oświetlisz je słabą jakościowo lampą, może wydawać się wyblakłe, wpadać w pomarańcz albo nawet brąz. Im wyższy współczynnik CRI, tym bardziej kolory przypominają te, które widzimy w naturalnym świetle dziennym.

Skala CRI kończy się na wartości 100. Oznacza ona wzorcowe oddawanie barw, porównywalne ze światłem słonecznym lub tradycyjną żarówką. W praktyce większość tańszych lamp ma CRI80, natomiast lepsze modele oferują CRI90 lub więcej. Dzięki temu kolory są żywsze, bardziej naturalne i po prostu przyjemniejsze dla oka.

Jak pozyskać dokładny pomiar

Zanim jednak przejdziemy do analizy poszczególnych parametrów, warto wyjaśnić, skąd w ogóle wziąć tak szczegółowe dane. Większość producentów podaje jedynie końcową wartość CRI, natomiast składowe oznaczone symbolami R1–R15 najczęściej nie są publikowane.

Wynika to z tego, że średnia wartość CRI może wyglądać bardzo dobrze, mimo że poszczególne składowe znacząco się od siebie różnią. Często wysokie wyniki osiągają te barwy, które mają niewielki wpływ na odbiór światła, natomiast te ważniejsze wypadają już przeciętnie. Statystycznie wszystko się zgadza i producent może uczciwie napisać „CRI90”, jednak po dokładniejszej analizie okazuje się, że jedno CRI90 drugiemu nierówne. Właśnie o tym pisałem szerzej we wcześniej wspomnianym artykule.

Jeżeli chcemy poznać pełny obraz, najczęściej pozostaje napisać do producenta lub dystrybutora i poprosić o raport z pomiarów. Nie zawsze jednak takie dane są udostępniane. Są na szczęście wyjątki. Przykładowo producent szynoprzewodów magnetycznych Kama, które znajdują się w naszej ofercie, od razu publikuje pełne składowe CRI dla wszystkich swoich opraw, dzięki czemu można samodzielnie ocenić jakość emitowanego światła.

Składowe CRI lampy AQForm Set Raw

Warto wiedzieć, że współczynnik CRI (Ra), który widzimy na opakowaniu lampy, jest średnią jedynie z ośmiu pierwszych składowych - od R1 do R8. Są to kolory stosunkowo mało nasycone, dlatego uzyskanie wysokiego wyniku nie jest aż tak trudne, jak mogłoby się wydawać.

• R1 – jasny, lekko przygaszony czerwony. Pokazuje, jak dobrze lampa oddaje delikatne odcienie czerwieni, np. pastelowe tkaniny czy elementy dekoracyjne.
• R2 – żółć ochrowa. Odpowiada za odwzorowanie ciepłych, ziemistych odcieni spotykanych w drewnie, meblach czy niektórych materiałach wykończeniowych.
• R3 – jasna zieleń. Wpływa na naturalny wygląd roślin, jasnych liści oraz zielonych dodatków we wnętrzach.
• R4 – średnia zieleń. Odpowiada za bardziej klasyczne odcienie zieleni, dzięki czemu rośliny i elementy wyposażenia nie wyglądają na wyblakłe.
• R5 – jasny błękit. Określa, jak wiernie odwzorowywane są jasne niebieskie kolory, np. błękitne ściany, ubrania czy niebo widoczne przez okno.
• R6 – niebiesko-zielony. Jest odpowiedzialny za kolory znajdujące się pomiędzy zielenią a błękitem, które często występują w nowoczesnych wnętrzach i materiałach dekoracyjnych.
• R7 – fiolet. Pokazuje, jak dobrze źródło światła radzi sobie z odwzorowaniem delikatnych odcieni fioletu i purpury.
• R8 – jasny róż. Ma wpływ na wygląd pastelowych różów oraz części odcieni skóry, choć nie jest tak istotny jak późniejsze współczynniki R13 i R15.
• R9 – najważniejszy współczynnik nie tylko dla skóry. Wpływa również na wygląd cegły, drewna z ciepłym wybarwieniem, czerwonych mebli, ceglastych płytek, win, mięsa, owoców, kwiatów czy obrazów. Jeżeli R9 jest niski, wnętrze może sprawiać wrażenie "martwego", a ciepłe kolory tracą głębię.
• R10 – nasycona żółć. ma znaczenie dla ciepłych żółtych odcieni, np. złotych dodatków, beżów czy niektórych gatunków drewna.
• R11 – intensywna zieleń. Wraz z R14 wpływają na wygląd zieleni. Jeżeli w domu jest dużo roślin, wysoki R11 i R14 sprawiają, że liście wyglądają bardziej naturalnie i soczyście.
• R12 – odpowiada za nasycony błękit. Jest ważny, jeśli we wnętrzu występują niebieskie dodatki, obrazy, tapety czy granatowe meble.
• R13 – kolor skóry o jasnym odcieniu. Ma duże znaczenie wszędzie tam, gdzie liczy się naturalny wygląd twarzy.
• R14 – kolor liści, czyli bardziej naturalna zieleń.
• R15 – ciemniejszy odcień skóry. Podobnie jak R13 wpływa na naturalne odwzorowanie karnacji.

Jeśli producent udostępnia pełne wyniki R1–R15, w pierwszej kolejności warto sprawdić R9. Następnie zwrócić uwagę na R13 i R15, a jeśli w pomieszczeniu znajduje się dużo roślin – również na R11 i R14. To właśnie te współczynniki najczęściej przekładają się na to, czy wnętrze będzie wyglądało naturalnie i atrakcyjnie.

Jak to wygląda CRI w lampie AQForm Set Raw?

Patrząc wyłącznie pod kątem zastosowania we wnętrzach, raport AQForm wypada bardzo dobrze, ale jednocześnie pokazuje, dlaczego samo hasło „CRI90” nie mówi wszystkiego.

• CRI (Ra): 92,5 – bardzo dobry wynik.
• Temperatura barwowa: 2997 K – praktycznie idealne 3000 K.
• CRI jest wysokie, ale jeszcze ważniejsze jest to, że większość składowych utrzymuje się powyżej 90. To świadczy o dobrze zbalansowanym widmie.

Analiza poszczególnych składowych wygląda następująco.

• R1 – 92,5 - Bardzo dobry wynik. Jasne czerwienie i pastelowe kolory będą wyglądały naturalnie.
• R2 – 96,3 - Świetny wynik. Ciepłe beże, piaskowe odcienie oraz naturalne drewno będą wyglądały bardzo dobrze.
• R3 – 98,8 - Rewelacyjny wynik. Jasne zielenie będą praktycznie identyczne jak w świetle dziennym.
• R4 – 92,6 - Bardzo dobrze. Typowe odcienie zieleni również będą odwzorowane naturalnie.
• R5 – 92,3 - Bardzo dobrze. Jasne błękity nie powinny tracić nasycenia.
• R6 – 95,7 - Świetny wynik. Turkusy oraz kolory pomiędzy zielenią i błękitem będą wyglądały bardzo naturalnie.
• R7 – 91,4 - Bardzo dobrze. Fiolety i purpury zachowają swoją głębię.
• R8 – 80,1 - To pierwsza wartość, która wyraźnie odstaje. Jest to jednak współczynnik odpowiadający za jasny róż i jednocześnie ostatni z tych, które wchodzą do obliczania CRI. Dla typowych aranżacji wnętrz nie ma on dużego znaczenia.
• R9 – 55,2 - To zdecydowanie najsłabszy punkt tej lampy. W świecie profesjonalnego oświetlenia wynik około 55 nie jest zły, ale jak na produkt klasy premium można było oczekiwać czegoś bliżej 80–90. Oznacza to, że nasycone czerwienie nie będą odwzorowane idealnie. W praktyce może to mieć wpływ na wygląd: czerwonych dodatków, cegły, czerwonych kwiatów, bordowych tkanin, wiśniowego drewna, czerwonych obrazów. Co ciekawe, mimo dość niskiego R9 większość użytkowników prawdopodobnie nie zauważy tego na pierwszy rzut oka, ponieważ pozostałe współczynniki są bardzo wysokie.
• R10 – 90,8 - Bardzo dobry wynik. Żółcie, złote dodatki oraz ciepłe odcienie drewna będą wyglądały świetnie.
• R11 – 93,8 - Świetny wynik. Rośliny doniczkowe będą wyglądały bardzo naturalnie.
• R12 – 80,3 - Dobry wynik. Intensywne błękity nie będą idealne, ale nadal wyglądają poprawnie.
• R13 – 93,6 - Bardzo dobrze. Jasna karnacja będzie wyglądała naturalnie.
• R14 – 99,0 - Wręcz wzorowo. Zieleń roślin będzie odwzorowana niemal perfekcyjnie.
• R15 – 87,9 - Dobry wynik. Nie jest rekordowy, ale nadal zapewni naturalny wygląd skóry.

Co mówi wykres widma?

Na wykresie widać bardzo mocny pik w okolicach 620 nm, czyli w czerwono-pomarańczowej części widma. To sprawia, że światło 3000 K jest przyjemnie ciepłe i dobrze podkreśla drewno oraz ciepłe materiały.

Jednocześnie widać wyraźny spadek w okolicach 650–660 nm, czyli tam, gdzie znajduje się najbardziej nasycona czerwień. To właśnie dlatego R9 osiąga jedynie 55,2. Innymi słowy – wykres widma bardzo dobrze tłumaczy, skąd bierze się ten wynik.

Wnioski dla aranżacji wnętrz

Jeżeli patrzymy wyłącznie przez pryzmat wystroju wnętrz, oceniłbym tę lampę bardzo wysoko.

Plusy:

• bardzo naturalne drewno,
• świetne odwzorowanie beży,
• doskonała zieleń roślin,
• bardzo dobre złote dodatki,
• naturalna skóra,
• bardzo równomierne widmo.

Minus:

• jedynie przeciętne odwzorowanie bardzo nasyconej czerwieni (R9 = 55,2).

Jak widać lampa premium wcale nie musi mieć rekordowego R9. AQForm postawił na bardzo równomierne odwzorowanie niemal wszystkich kolorów, dzięki czemu światło będzie odbierane jako naturalne i przyjemne, mimo że jeden z najbardziej znanych współczynników (R9) nie imponuje.

To dobry przykład, że ocenianie jakości lampy wyłącznie po samym CRI, a nawet samym R9 również może prowadzić do błędnych wniosków. W praktyce dla aranżacji wnętrz znacznie lepiej sprawdza się oprawa z wysokimi i wyrównanymi wartościami większości współczynników niż taka, która ma bardzo wysokie R9 kosztem kilku innych parametrów.

Dalsze kroki

Będę kontaktował się z następnymi producentami i dystrybutorami z prośbą o udostępnienie pełnych składowych CRI. Niestety nie zawsze jest to możliwe. Część firm, zwłaszcza tych zajmujących się wyłącznie importem, po prostu nie dysponuje takimi raportami, a inni producenci z różnych powodów nie chcą ich udostępniać.

Jeżeli jednak uda mi się zebrać odpowiednią liczbę analiz, przygotujemy obszerne porównanie różnych marek. Dzięki temu osoby, które chcą naprawdę świadomie wybrać oświetlenie, będą mogły ocenić stosunek jakości do ceny również pod kątem rzeczywistego odwzorowania barw, a nie tylko deklarowanej wartości CRI.

Wskazówka dla Ciebie. Już teraz zacznij oglądać nasz niezrównany kanał na YouTube. Znajdziesz tam mnóstwo ciekawych poradników, filmy z prezentacją produktów i dobre rady w aranżacji wnętrz. Dzięki temu zakupy oświetlenia przeprowadzisz łatwo i dokonasz dobrego wyboru.